Mart, 2011 için arşivler

TÜRK TARİHİ (İLKLER)

1. Türklerin ilk anayurdu Orta Asya’dır

2. Tarihte ilk kurulan Türk Devleti Asya Hun İmparatorluğu’dur

3. Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır(Tuman)

4. Türk toplulukları ilk kez bir çatı altında toplayan Asya Hun Devleti’dir

5. Onluk sistem adı verilen askeri teşkilatı ilk defa kuran Mete Han’dır

6. Türklerin kullandıkları ilk alfabe 38 harfli Göktürk alfabesidir

7. Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet Göktürklerdir

8. Türkler hakkında ilk belge MÖ. 318 tarihli bir Hun –Çin ticaret sözleşmesidir

9. Türklerin bıraktıkları ilk yazılı belge II. Göktürk Devletine ait Orhun Kitabeleri’dir

10. Göçebeliği bırakarak yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti Uygurlardır

11. Matbaa ve kağıt kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır

12. Destan ve töreleri yazılı hale getiren ilk Türk devleti Uygurlardır

13. Göktanrı inancından ayrı bir dine inanan ilk Türk devleti Uygurlardır (Maniheizm)

14. Museviliği kabul eden ilk ve tek Türk topluluğu Hazarlardır

15. Türk tarihinde ilk kez madeni parayı kullanan Türgişlerdir

16. Avrupa’da kurulan ilk Türk devleti Avrupa Hun Devleti’dir

17. Türklerle Bizanslılar arasında imzalanan ilk antlaşma Margus Barışıdır

18. İstanbul’u ilk kuşatan Türk boyu Avarlar’dır (619)

19. İlk atı evcilleştiren ve tekerleği kullanan Türk topluluğu İskitlerdir

20. Orhun yazıtlarını ilk okuyan Danimarkalı bilgin Thomsen’dir

21. İslamiyet’i kabul eden ilk Türk boyu Karluklar’dır

22. İlk Müslüman Türk devleti Karahanlılardır,

23. Türk İslam sentezini ilk gerçekleştiren Karahanlılardır

24. Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karahanlılar’dır

25. İlk yazılı Türk İslam eseri “Divan-ı Lügat’it Türk” Karahanlılar döneminde yazılmıştır

26. Türk mimarisinden ilk kervansaraylar Karahanlılar tarafından yapılmıştır

27. Farklı etnik yapıya sahip milletleri bir arada toplayan ilk Türk devleti Gazneliler’dir.

28. “Sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır Gazneli Mahmut’tur

29. Hindistan’da İslamiyet’i yaymaya çalışan ilk hükümdar Gazneli Mahmut’tur

30. Türkler ilk defa İslamiyet’i topluca Talas savaşından sonra kabul etmeye başlamışlardır

31. Anadolu’yu ele geçirmek için Selçukluların Bizans, Gürcü ve Ermenilere karşı yaptığı ilk savaş Pasinler’dir (1048)

32. Selçuklularda hassa ordusu ilk defa Tuğrul Bey zamanında Gazneli Devleti örnek alınarak kurulmuştur

33. Selçukluların ilk başkenti Nişabur’dur

34. Büyük Selçuklularda ilk medrese Nişabur’da Tuğrul Bey tarafından açılmıştır

35. Selçuklularda İkta sistemini ilk defa Nizamülmülk kurmuştur

36. Büyük Selçuklularda Divan örgütü ilk defa Melikşah ve Nizamülmülk tarafından kurulmuştur

37. Anadolu’nun kapısı ilk kez Malazgirt savaşıyla birlikte Türklere açılmıştır (1071)

38. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi ilk defa Malazgirt Savaşı’ndan sonra başlamıştır (1071)

39. Abbasi halifesi ilk kez Türklerin siyasi gücünü ilk kez Tuğrul Bey’in 1055 Bağdat seferinden sonra kabul etmiştir

40. Anadolu’da Türk beylikleri ilk kez Malazgirt savaşından sonra kurulmuştur (Artuklular, Saltuklular, Danişmendliler v.s.)

41. Anadolu’da ilk medreseyi kuran Danişmenliler’dir

42. İlk Türk denizcisi Emir Çaka Bey’dir

43. Anadolu’da Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karamanoğlu Mehmet Bey’dir

44. Anadolu Selçuklu devletinin ilk başkenti İznik’tir (1075)

45. Anadolu Selçuklularında ilk tersane I. İzzettin Keykavus zamanında Sinop’ta inşa edilmiştir

46. Anadolu Selçuklularında ilk gümüş ve altın parayı II. Kılıçarslan bastırmıştır

47. Anadolu Selçuklularında ilk donanma Alaadin keykubat zamanında kurulmuştur

48. Miryakefalon savaşı ile Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir (1176)

49. Mısır’da kurulan ilk Türk devleti Tolunoğulları’dır

50. Memlükleri ilk defa Ayn-ı Calut savaşıyla Memlükler yenmiştir (1260)

Türk Edebiyatında İlkler

1.İlk Hikâye Örneği- Letaif-i Rivayat – Ahmet Mithat Efendi -1870

2. Batılı Anlamda İlk Hikâye Denemesi – Küçük Şeyler- Sami Paşazade Sezai – 1892

3. İlk Naturalist Eser – Zehra – Nabizade Nazım

4. İlk Yerli Roman Denemesi – Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat- Şemsettin Sami

5. İlk Tarihî Roman Denemesi – Yeniçeriler – Ahmet Mithat Efendi

6- İlk Tarihî Roman Örneği – Cezmi – Namık Kemal

7. Edebiyatımızda İlk Fabl Örneği – Harname – Şeyhî

8- Edebiyatımızda Batılı Anlamda İlk Fabl Örneği – Eşek İle Tilki Hikâyesi – Şinasi

9. İlk Makale Örneği – Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi -Şinasi – 1860

10. İlk Eleştiri Örneği - Namık Kemal - 1866

11. Edebiyatımızdaki En Önemli Gezi Yazısı Örneği -SeyahatnameEvliya Çelebi

12.Edebiyatımızda Günlük Terimini İlk Kullanan- Falih Rıfkı Atay

13. İlk tezkire – Mecalisü’n-Nefais – Ali Şir Nevaî

14. Anadolu Sahasında Yazılan İlk Tezkire – Heşt Behişt- Edirneli Sehî Bey

15. İlk Söylev (Nutuk) – Orhun Abideleri

16. İslâmî Dönem Türk Edebiyatı İlk Yazılı Eser – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib

17. Edebiyatımızda İlk Mesnevi Örneği – Kutadgu Bilig- Yusuf Has Hacib

18. Edebiyatımızda Aruzla Yazılan İlk Eser – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib

19. Edebiyatımızda İlk Siyasetname Örneği – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib

20. Batı Etkisindeki Türk Edebiyatında Bilinçli İlk Temsilcisi – Şinasi

21. Edebiyatımızda İlk Özel Gazeteyi Çıkaran, Noktalama İşaretlerini İlk Kullanan Sanatçı – Şinasi

22. Fransızca’dan İlk Şiir Çevirileri Yapan ve İlk Folklor İncelemesi Çalışmaları Yapan Sanatçı – Şinasi

23. Edebiyatımızdaki İlk Atasözleri Derlemesi – Durub-ı Emsal-i Osmaniye – Şinasi

24. İlk Köy Romanı Denemesi – Karabibik – Nabizade Nazım

25. İlk Çeviri Roman – Tercüme-i Telemak (Fenelon) – Yusuf Kâmil Paşa

26. İlk Psikolojik Roman Denemesi – Zehra – Nabizade Nazım

27. İlk Psikolojik Roman – EylülMehmet Rauf

28. İlk Realist Roman Denemesi -Araba SevdasıRecaizade Mahmut Ekrem

29. Batı Tekniğine Uygun İlk Realist Roman – Mai ve SiyahHalit Ziya Uşaklıgil

30. İlk Tiyatro Eseri – Şair Evlenmesi – Şinasi

31. Heceyle Yazılan İlk Manzum Tiyatro Eseri- Eşber- Abdulhak Hamit Tarhan

32. İlk Bibliyografya – Keşfu’z-Zünun – Kâtip Çelebi

33. İlk Hamse Sahibi – Ali Şir Nevaî

34. İlk Resmî Türkçe Gazete – Takvim-i Vakayi – 1831

35. İlk Yarı Resmi Türkçe Gazete – Ceride-i Havadis -1832

36. İlk Özel Türkçe Gazete – Tercüman-ı Ahval – 1860

37. İlk Hatıra Kitabı – Babürnâme – Babürşah – 16.yy.

38. İlk Mizah Dergisi – Diyojen – Teodor Kasap

39. İlk Şiir Antolojisi – Harabat – Ziya Paşa

40. İlk Mensur Şiir Örnekleri – Mensur Şiirler – Halit Ziya Uşaklıgil

41. İlk Edebî Bildiriyi Yayımlayan Topluluk – Fecr-i Ati Topluluğu

42. İlk Yazılı Edebî Metin ve Türk Adının Geçtiği İlk Metin – Göktürk Yazıtları

43. Sahnelenen İlk Tiyatro Eseri – Vatan Yahut Silistre -Namık Kemal

44. Türk Dilinin İlk Sözlüğü ve İlk Dilbilgisi Kitabı -Divanü Lügati’t-TürkKâşgarlı Mahmut

45. İlk Türkçe Sözlük – Kamus-ı Türkî – Şemsettin Sami

46. İlk Edebiyat Tarihçimiz – Abdulhalim Memduh Efendi

47. Batılı Anlamda İlk Edebiyat Tarihçimiz – Mehmet Fuat Köprülü

48. Türkçe’nin İlk Dilbilgisi Kitabı – Sarf-ı Türkî – Süleyman Paşa

49. İlk Uyarlama Tiyatro Eserinin Yazarı – Ahmet Vefik Paşa

50. İlk Alfabemiz – Göktürk Alfabesi

51. İlk Kadın Romancımız – Fatma Aliye Hanım

52. Edebiyatımızda Milli Edebiyatın Açılmasına öncülük eden – Mehmet Emin Yurdakul

53. Edebiyatımızda İlk Kafiyesiz Şiir Denemesi-Validem – Abdulhak Hamit Tarhan

54. İlk Türk Destanı – Alp Er Tunga Destanı

55. Süslü Nesrin İlk Temsildsi – Sinan Paşa

56. Kurtuluş Savaşını Doğrudan İşleyen Romanımız- Ateşten GömlekHalide Edip Adıvar

57. İlk Divan Şairimiz – Hoca Dehhanî

58. Dilde Sadeleşmeyi Savunan ilk Yayın Organı – Genç Kalemler

59. Edebiyatımızda Epik Tiyatronun Kurucusu – Haldun Taner

60. İlk Köy Şiiri Örneği – Köylü Kızların Şarkısı – Muallim Naci

61. Edebiyatımızda ilk Çocuk Şiiri Örnekleri – Şermin -Tevfik Fikret

62. İlk Didaktik Eser Örneği – Kutadgu BiligYusuf Has Hacib

63. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Kurulan ilk Edebî Topluluk – Yedi Meşaleciler

64. Hece ile Yazılan ilk Manzum Tiyatro Örneği – Binnaz – Yusuf Ziya Ortaç

65. Edebiyatımızda Yayımlanan ilk Ortak Kitap – Yedi Meşale

66. Edebiyatımızda Yayımlanan İkinci Ortak Kitap – Garip

67. İlk Pastoral Şiir Örneği – Sahra – Abdulhak Hamit Tahran

68. Aruzu Türkçe‘ye Uyarlayan İlk Şair – Tevfik Fikret

69. İlk Röportaj örneği – Rüya – Ziya Paşa

70. Tasavvuf Edebiyatının Kurucusu ve Bu Yönde şiirler Yazan İlk Şair – Hoca Ahmet Yesevi

71. Bilinen İlk Türk Şair – Aprınçur Tigin

72. Bilinen ilk Türk Yazar -Yollug Tigin

74. İlk Epik Tiyatro örneği – Keşanlı Ali Destanı- Haldun Taner

75. İlk Dergi örneği – Mecmua-ı Fünun – Münif Paşa-1861

76. Batılı anlamda İlk Günlük Örneği- Seyahat Jurnali- Direktör Ali Bey

77. Türkî-i Basit Akımının Öncüsü – Aydınlı Visali -15.y.y.

78. Türkî-i Basit Akımının En güçlü Temsilcileri – Edirneli Nazmi ve Tatavlalı Mahremi

79. Sebk-i Hindi Akımının En Güçlü Temsilcisi – Şeyh Galip-18.yy.

80. İlk fıkra yazarımız- Ahmet Rasim

Dünya Edebiyatında İlkler

1. Dünya Edebiyatında Hikâye Türünün ilk Örneği -Decameron Öyküleri – G. Boccacio

2. Dünya Edebiyatında Deneme Türünün ilk Örneği- DenemelerMontaigne

3. Dünya Edebiyatında İlk Modern Roman Örneği- Don Kişot – Cervantes

4. Dünya Edebiyatında ilk Realist Roman Örneği -Mademe BovaryGustave Flaubert

5. Dünyanın Bilinen İlk Destanı – Gılgamış Destanı -Sümerler

6. Komedi Türünün ilk Temsilcisi – Aristofanes

7. Trajedi Türünün ilk Temsilcisi – Aiskylos

8. Bilinen ilk Fabl Örneği – Pança Tantra (Kelile ve Dimne) – Hint Edebiyatı