uludag üniversitesi öğrencilerinin toplaştığı blog
Mart, 2011 için arşivler
TÜRK TARİHİ (İLKLER)
11 Mar
1. Türklerin ilk anayurdu Orta Asya’dır
2. Tarihte ilk kurulan Türk Devleti Asya Hun İmparatorluğu’dur
3. Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır(Tuman)
4. Türk toplulukları ilk kez bir çatı altında toplayan Asya Hun Devleti’dir
5. Onluk sistem adı verilen askeri teşkilatı ilk defa kuran Mete Han’dır
6. Türklerin kullandıkları ilk alfabe 38 harfli Göktürk alfabesidir
7. Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet Göktürklerdir
8. Türkler hakkında ilk belge MÖ. 318 tarihli bir Hun –Çin ticaret sözleşmesidir
9. Türklerin bıraktıkları ilk yazılı belge II. Göktürk Devletine ait Orhun Kitabeleri’dir
10. Göçebeliği bırakarak yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti Uygurlardır
11. Matbaa ve kağıt kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır
12. Destan ve töreleri yazılı hale getiren ilk Türk devleti Uygurlardır
13. Göktanrı inancından ayrı bir dine inanan ilk Türk devleti Uygurlardır (Maniheizm)
14. Museviliği kabul eden ilk ve tek Türk topluluğu Hazarlardır
15. Türk tarihinde ilk kez madeni parayı kullanan Türgişlerdir
16. Avrupa’da kurulan ilk Türk devleti Avrupa Hun Devleti’dir
17. Türklerle Bizanslılar arasında imzalanan ilk antlaşma Margus Barışıdır
18. İstanbul’u ilk kuşatan Türk boyu Avarlar’dır (619)
19. İlk atı evcilleştiren ve tekerleği kullanan Türk topluluğu İskitlerdir
20. Orhun yazıtlarını ilk okuyan Danimarkalı bilgin Thomsen’dir
21. İslamiyet’i kabul eden ilk Türk boyu Karluklar’dır
22. İlk Müslüman Türk devleti Karahanlılardır,
23. Türk İslam sentezini ilk gerçekleştiren Karahanlılardır
24. Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karahanlılar’dır
25. İlk yazılı Türk İslam eseri “Divan-ı Lügat’it Türk” Karahanlılar döneminde yazılmıştır
26. Türk mimarisinden ilk kervansaraylar Karahanlılar tarafından yapılmıştır
27. Farklı etnik yapıya sahip milletleri bir arada toplayan ilk Türk devleti Gazneliler’dir.
28. “Sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır Gazneli Mahmut’tur
29. Hindistan’da İslamiyet’i yaymaya çalışan ilk hükümdar Gazneli Mahmut’tur
30. Türkler ilk defa İslamiyet’i topluca Talas savaşından sonra kabul etmeye başlamışlardır
31. Anadolu’yu ele geçirmek için Selçukluların Bizans, Gürcü ve Ermenilere karşı yaptığı ilk savaş Pasinler’dir (1048)
32. Selçuklularda hassa ordusu ilk defa Tuğrul Bey zamanında Gazneli Devleti örnek alınarak kurulmuştur
33. Selçukluların ilk başkenti Nişabur’dur
34. Büyük Selçuklularda ilk medrese Nişabur’da Tuğrul Bey tarafından açılmıştır
35. Selçuklularda İkta sistemini ilk defa Nizamülmülk kurmuştur
36. Büyük Selçuklularda Divan örgütü ilk defa Melikşah ve Nizamülmülk tarafından kurulmuştur
37. Anadolu’nun kapısı ilk kez Malazgirt savaşıyla birlikte Türklere açılmıştır (1071)
38. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi ilk defa Malazgirt Savaşı’ndan sonra başlamıştır (1071)
39. Abbasi halifesi ilk kez Türklerin siyasi gücünü ilk kez Tuğrul Bey’in 1055 Bağdat seferinden sonra kabul etmiştir
40. Anadolu’da Türk beylikleri ilk kez Malazgirt savaşından sonra kurulmuştur (Artuklular, Saltuklular, Danişmendliler v.s.)
41. Anadolu’da ilk medreseyi kuran Danişmenliler’dir
42. İlk Türk denizcisi Emir Çaka Bey’dir
43. Anadolu’da Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karamanoğlu Mehmet Bey’dir
44. Anadolu Selçuklu devletinin ilk başkenti İznik’tir (1075)
45. Anadolu Selçuklularında ilk tersane I. İzzettin Keykavus zamanında Sinop’ta inşa edilmiştir
46. Anadolu Selçuklularında ilk gümüş ve altın parayı II. Kılıçarslan bastırmıştır
47. Anadolu Selçuklularında ilk donanma Alaadin keykubat zamanında kurulmuştur
48. Miryakefalon savaşı ile Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir (1176)
49. Mısır’da kurulan ilk Türk devleti Tolunoğulları’dır
50. Memlükleri ilk defa Ayn-ı Calut savaşıyla Memlükler yenmiştir (1260)
Türk Edebiyatında İlkler
11 Mar
1.İlk Hikâye Örneği- Letaif-i Rivayat – Ahmet Mithat Efendi -1870
2. Batılı Anlamda İlk Hikâye Denemesi – Küçük Şeyler- Sami Paşazade Sezai – 1892
3. İlk Naturalist Eser – Zehra – Nabizade Nazım
4. İlk Yerli Roman Denemesi – Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat- Şemsettin Sami
5. İlk Tarihî Roman Denemesi – Yeniçeriler – Ahmet Mithat Efendi
6- İlk Tarihî Roman Örneği – Cezmi – Namık Kemal
7. Edebiyatımızda İlk Fabl Örneği – Harname – Şeyhî
8- Edebiyatımızda Batılı Anlamda İlk Fabl Örneği – Eşek İle Tilki Hikâyesi – Şinasi
9. İlk Makale Örneği – Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi -Şinasi – 1860
10. İlk Eleştiri Örneği - Namık Kemal - 1866
11. Edebiyatımızdaki En Önemli Gezi Yazısı Örneği -Seyahatname – Evliya Çelebi
12.Edebiyatımızda Günlük Terimini İlk Kullanan- Falih Rıfkı Atay
13. İlk tezkire – Mecalisü’n-Nefais – Ali Şir Nevaî
14. Anadolu Sahasında Yazılan İlk Tezkire – Heşt Behişt- Edirneli Sehî Bey
15. İlk Söylev (Nutuk) – Orhun Abideleri
16. İslâmî Dönem Türk Edebiyatı İlk Yazılı Eser – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib
17. Edebiyatımızda İlk Mesnevi Örneği – Kutadgu Bilig- Yusuf Has Hacib
18. Edebiyatımızda Aruzla Yazılan İlk Eser – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib
19. Edebiyatımızda İlk Siyasetname Örneği – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib
20. Batı Etkisindeki Türk Edebiyatında Bilinçli İlk Temsilcisi – Şinasi
21. Edebiyatımızda İlk Özel Gazeteyi Çıkaran, Noktalama İşaretlerini İlk Kullanan Sanatçı – Şinasi
22. Fransızca’dan İlk Şiir Çevirileri Yapan ve İlk Folklor İncelemesi Çalışmaları Yapan Sanatçı – Şinasi
23. Edebiyatımızdaki İlk Atasözleri Derlemesi – Durub-ı Emsal-i Osmaniye – Şinasi
24. İlk Köy Romanı Denemesi – Karabibik – Nabizade Nazım
25. İlk Çeviri Roman – Tercüme-i Telemak (Fenelon) – Yusuf Kâmil Paşa
26. İlk Psikolojik Roman Denemesi – Zehra – Nabizade Nazım
27. İlk Psikolojik Roman – Eylül – Mehmet Rauf
28. İlk Realist Roman Denemesi -Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
29. Batı Tekniğine Uygun İlk Realist Roman – Mai ve Siyah – Halit Ziya Uşaklıgil
30. İlk Tiyatro Eseri – Şair Evlenmesi – Şinasi
31. Heceyle Yazılan İlk Manzum Tiyatro Eseri- Eşber- Abdulhak Hamit Tarhan
32. İlk Bibliyografya – Keşfu’z-Zünun – Kâtip Çelebi
33. İlk Hamse Sahibi – Ali Şir Nevaî
34. İlk Resmî Türkçe Gazete – Takvim-i Vakayi – 1831
35. İlk Yarı Resmi Türkçe Gazete – Ceride-i Havadis -1832
36. İlk Özel Türkçe Gazete – Tercüman-ı Ahval – 1860
37. İlk Hatıra Kitabı – Babürnâme – Babürşah – 16.yy.
38. İlk Mizah Dergisi – Diyojen – Teodor Kasap
39. İlk Şiir Antolojisi – Harabat – Ziya Paşa
40. İlk Mensur Şiir Örnekleri – Mensur Şiirler – Halit Ziya Uşaklıgil
41. İlk Edebî Bildiriyi Yayımlayan Topluluk – Fecr-i Ati Topluluğu
42. İlk Yazılı Edebî Metin ve Türk Adının Geçtiği İlk Metin – Göktürk Yazıtları
43. Sahnelenen İlk Tiyatro Eseri – Vatan Yahut Silistre -Namık Kemal
44. Türk Dilinin İlk Sözlüğü ve İlk Dilbilgisi Kitabı -Divanü Lügati’t-Türk – Kâşgarlı Mahmut
45. İlk Türkçe Sözlük – Kamus-ı Türkî – Şemsettin Sami
46. İlk Edebiyat Tarihçimiz – Abdulhalim Memduh Efendi
47. Batılı Anlamda İlk Edebiyat Tarihçimiz – Mehmet Fuat Köprülü
48. Türkçe’nin İlk Dilbilgisi Kitabı – Sarf-ı Türkî – Süleyman Paşa
49. İlk Uyarlama Tiyatro Eserinin Yazarı – Ahmet Vefik Paşa
50. İlk Alfabemiz – Göktürk Alfabesi
51. İlk Kadın Romancımız – Fatma Aliye Hanım
52. Edebiyatımızda Milli Edebiyatın Açılmasına öncülük eden – Mehmet Emin Yurdakul
53. Edebiyatımızda İlk Kafiyesiz Şiir Denemesi-Validem – Abdulhak Hamit Tarhan
54. İlk Türk Destanı – Alp Er Tunga Destanı
55. Süslü Nesrin İlk Temsildsi – Sinan Paşa
56. Kurtuluş Savaşını Doğrudan İşleyen Romanımız- Ateşten Gömlek – Halide Edip Adıvar
57. İlk Divan Şairimiz – Hoca Dehhanî
58. Dilde Sadeleşmeyi Savunan ilk Yayın Organı – Genç Kalemler
59. Edebiyatımızda Epik Tiyatronun Kurucusu – Haldun Taner
60. İlk Köy Şiiri Örneği – Köylü Kızların Şarkısı – Muallim Naci
61. Edebiyatımızda ilk Çocuk Şiiri Örnekleri – Şermin -Tevfik Fikret
62. İlk Didaktik Eser Örneği – Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib
63. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Kurulan ilk Edebî Topluluk – Yedi Meşaleciler
64. Hece ile Yazılan ilk Manzum Tiyatro Örneği – Binnaz – Yusuf Ziya Ortaç
65. Edebiyatımızda Yayımlanan ilk Ortak Kitap – Yedi Meşale
66. Edebiyatımızda Yayımlanan İkinci Ortak Kitap – Garip
67. İlk Pastoral Şiir Örneği – Sahra – Abdulhak Hamit Tahran
68. Aruzu Türkçe‘ye Uyarlayan İlk Şair – Tevfik Fikret
69. İlk Röportaj örneği – Rüya – Ziya Paşa
70. Tasavvuf Edebiyatının Kurucusu ve Bu Yönde şiirler Yazan İlk Şair – Hoca Ahmet Yesevi
71. Bilinen İlk Türk Şair – Aprınçur Tigin
72. Bilinen ilk Türk Yazar -Yollug Tigin
74. İlk Epik Tiyatro örneği – Keşanlı Ali Destanı- Haldun Taner
75. İlk Dergi örneği – Mecmua-ı Fünun – Münif Paşa-1861
76. Batılı anlamda İlk Günlük Örneği- Seyahat Jurnali- Direktör Ali Bey
77. Türkî-i Basit Akımının Öncüsü – Aydınlı Visali -15.y.y.
78. Türkî-i Basit Akımının En güçlü Temsilcileri – Edirneli Nazmi ve Tatavlalı Mahremi
79. Sebk-i Hindi Akımının En Güçlü Temsilcisi – Şeyh Galip-18.yy.
80. İlk fıkra yazarımız- Ahmet Rasim
Dünya Edebiyatında İlkler
1. Dünya Edebiyatında Hikâye Türünün ilk Örneği -Decameron Öyküleri – G. Boccacio
2. Dünya Edebiyatında Deneme Türünün ilk Örneği- Denemeler – Montaigne
3. Dünya Edebiyatında İlk Modern Roman Örneği- Don Kişot – Cervantes
4. Dünya Edebiyatında ilk Realist Roman Örneği -Mademe Bovary – Gustave Flaubert
5. Dünyanın Bilinen İlk Destanı – Gılgamış Destanı -Sümerler
6. Komedi Türünün ilk Temsilcisi – Aristofanes
7. Trajedi Türünün ilk Temsilcisi – Aiskylos
8. Bilinen ilk Fabl Örneği – Pança Tantra (Kelile ve Dimne) – Hint Edebiyatı